{"id":133,"date":"2024-03-28T03:07:29","date_gmt":"2024-03-28T00:07:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/ceza-hukuku-nedir\/"},"modified":"2024-03-28T03:07:29","modified_gmt":"2024-03-28T00:07:29","slug":"ceza-hukuku-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/ceza-hukuku-nedir\/","title":{"rendered":"Ceza Hukuku Nedir?"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n

\t
\n \t<\/a>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/span>Ceza hukuku nedir?<\/span><\/h2>\n

Ceza hukuku<\/a><\/strong>, esasen haks\u0131zl\u0131k te\u015fkil eden insan davran\u0131\u015flar\u0131ndan hangilerinin\u00a0kabahat\u00a0olarak tan\u0131mlanmas\u0131 icap etti\u011fini, bu davran\u0131\u015flar\u0131n hangi ko\u015fullar alt\u0131nda i\u015flenmesi durumunda kabahat olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 ve kabahat te\u015fkil eden bu davran\u0131\u015flar\u0131n i\u015flenmesi durumunda ne t\u00fcr yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131 icap etti\u011fini belirleyen bir hukuk disiplinidir.\u00a0\u00d6zetlemek gerekirse<\/strong>\u00a0ceza hukuku<\/strong>, kabahat te\u015fkil eden fiilleri ve bunlara uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n neler bulundu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n

<\/span>Ceza hukukunun amac\u0131 nedir?<\/span><\/h2>\n

Devletin ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revi hukuka dayal\u0131 bir seviye olu\u015fturmak ve bunu devam ettirmektir. Devlet bu g\u00f6revini koydu\u011fu hukuk kurallar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla yerine getirir. T\u00fcm hukuk kurallar\u0131n\u0131n amac\u0131, insano\u011flu aras\u0131ndaki ili\u015fkileri d\u00fczenlemek ve b\u00f6ylece toplumun sulh<\/a> ve seviye i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.\u00a0Ceza hukukunun amac\u0131<\/strong>\u00a0da \u00f6teki hukuk disiplinleri benzer bi\u00e7imde, kendi ara\u00e7lar\u0131yla bu genel amaca katk\u0131da bulunur.<\/p>\n

<\/span>Ceza hukukunun \u00f6zellikleri<\/span><\/h2>\n

Ku\u015fkusuz hukuk kurallar\u0131n\u0131n yan\u0131nda toplumsal d\u00fczeninin devam\u0131na katk\u0131da bulunan ve toplumu olu\u015fturan insanlar\u0131n ili\u015fkilerinde esas ald\u0131klar\u0131 terbiye, din, \u00f6rf ve tane kurallar\u0131 benzer bi\u00e7imde, ba\u015fka davran\u0131\u015f normlar\u0131 da bulunmaktad\u0131r. Toplumu olu\u015fturan insanlar\u0131n bu davran\u0131\u015f normlar\u0131n\u0131n gereklerine uygun hareket etmeleri, onlar\u0131n etik geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyiyle ilgili bir husustur.<\/p>\n

Sadece\u00a0ceza hukuku<\/strong>\u00a0ve \u00f6teki t\u00fcm hukuk kurallar\u0131, aksine davran\u0131lmas\u0131 durumunda devlet g\u00fcc\u00fcyle yapt\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131n\u0131 mecburi k\u0131lar. Hukuk kurallar\u0131 cemiyet d\u00fczenini sa\u011flama g\u00f6revini yerine getirebilmesi i\u00e7in devlet g\u00fcc\u00fcne dayan\u0131rlar.\u00a0Ceza hukuku<\/strong>, \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n sadece devlet t\u00fczel ki\u015fili\u011fi taraf\u0131nca uygulanabilir olmas\u0131 sebebiyle, \u00f6teki hukuk disiplinlerine bak\u0131l\u0131rsa devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn m\u00fcdahalesini daha \u00e7ok mecburi k\u0131lar.<\/p>\n

Devlet toplumsal ya\u015fam\u0131 sulh i\u00e7inde devam ettirme g\u00f6revini\u00a0ceza hukuku<\/strong>\u00a0kurallar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n etkin bir halde yerine getiremez. Sadece devlet\u00a0ceza hukuku<\/strong>nu cemiyet d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131nda son deva olarak ve hukuk devletinin esaslar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kullanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ceza hukuku<\/strong>,\u00a0kabahat\u00a0te\u015fkil eden fiilleri ve bunlara uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n neler bulundu\u011funu g\u00f6steren hukuk disiplinidir.\u00a0Ceza hukuku<\/strong>, haiz oldu\u011fu yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00f6nleyici etkisiyle, hukuki de\u011ferlerin korunmas\u0131 fonksiyonu g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n

Ceza hukuku<\/strong>, fonksiyonunu s\u00f6z mevzusu hukuki de\u011ferleri ihlal eden sald\u0131r\u0131lar\u0131 kabahat olarak tan\u0131mlamak suretiyle yerine getirmektedir. Mesela\u00a0kasten yaralaman\u0131n kabahat olarak tan\u0131mlanmas\u0131yla (TCK md. 86) ki\u015filerin v\u00fccut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131; cinsel h\u00fccum su\u00e7uyla (TCK md. 102) ki\u015filerin cinsel dokunulmazl\u0131klar\u0131 korunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Her\u00a0kabahat\u00a0tan\u0131m\u0131yla korunmak istenen bir hukuki k\u0131ymet vard\u0131r. \u015eah\u0131s kabahat i\u015flemek suretiyle korunmak istenen bu tinsel, ideal de\u011ferleri tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015f olmaktad\u0131r. Kabahat i\u015fleyen ki\u015finin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebi de kabahat i\u015flemek suretiyle ihlal etmi\u015f oldu\u011fu bu hukuki de\u011ferlerin, toplumun sulh i\u00e7inde beraber ya\u015famas\u0131 i\u00e7in korunmas\u0131 ihtiya\u00e7 duyulan de\u011ferler bulundu\u011funun fark\u0131na varmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

Ceza hukuku, kamu hukuku i\u00e7inde yer edinen bir bilim dal\u0131d\u0131r. Zira bir su\u00e7un i\u015flenmesiyle, devletle bu su\u00e7u i\u015fleyen \u015fah\u0131s i\u00e7inde bir cezaland\u0131rma ili\u015fkisi kurulmaktad\u0131r. Kabahat i\u015fleyen ki\u015fiyi cezaland\u0131rma g\u00fcc\u00fc devletin tekelinde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

<\/span>Maddi ceza hukuku nedir?<\/span><\/h2>\n

Ceza hukuku<\/strong>, kendi i\u00e7inde de baz\u0131 alt disiplinlere ayr\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda maddi ve genel kabul g\u00f6ren ayr\u0131m\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Maddi ceza hukuku<\/strong>\u00a0bir fiilin kabahat te\u015fkil edebilmesi i\u00e7in bulunmas\u0131 ihtiya\u00e7 duyulan unsurlar\u0131, kabahat dolay\u0131s\u0131yla mesuliyet i\u00e7in aranan \u015fartlar\u0131 ve su\u00e7un i\u015flenmesi durumunda uygulanabilecek yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 ve su\u00e7un i\u015flenmesine ba\u011flanan \u00f6teki hukuki neticeleri inceler.<\/p>\n

<\/span>Ceza hukuku genel h\u00fck\u00fcmler nedir?<\/span><\/h2>\n

Maddi ceza hukuku da kendi i\u00e7inde\u00a0ceza hukuku<\/strong>\u00a0genel h\u00fck\u00fcmler<\/strong>\u00a0ve\u00a0ceza hukuku hususi h\u00fck\u00fcmler<\/strong>\u00a0olmak suretiyle ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Bu ayr\u0131mda ceza kanunlar\u0131n\u0131n ihtiva etti\u011fi h\u00fck\u00fcmlerin genel h\u00fck\u00fcmler ve hususi h\u00fck\u00fcmler \u015feklinde ikiye ayr\u0131lmas\u0131 etkili olmu\u015ftur.\u00a05237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u00a0<\/a>\u201cGenel H\u00fck\u00fcmler\u201d (1-75. maddeler) ve \u201cHususi H\u00fck\u00fcmler\u201d (76-345. maddeler) olmak suretiyle iki kitab\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ceza hukukunun genel h\u00fck\u00fcmleri<\/strong>\u00a0t\u00fcm su\u00e7lar i\u00e7in ge\u00e7erli ortak prensipleri ihtiva etmektedir. Burada esas itibariyle bir fiilin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyulan ko\u015fullar ve bu \u015fekilde bir fiilin i\u015flenmesine ba\u011flanan hukuki sonu\u00e7lar g\u00f6sterilmektedir.<\/p>\n

Ceza hukuku hususi h\u00fck\u00fcmler<\/strong>de ise kasten \u00f6ld\u00fcrme, i\u015fkence, cinsel h\u00fccum,\u00a0hakaret<\/a>, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, zimmet, r\u00fc\u015fvet benzer bi\u00e7imde tek tek kabahat tan\u0131mlar\u0131 yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

<\/span>Ceza muhakemesi hukuku nedir?<\/span><\/h2>\n

Ceza muhakemesi hukuku kabahat te\u015fkil eden bir fiilin i\u015flendi\u011fi \u015f\u00fcphesiyle ba\u015flay\u0131p bu\u00a0\u015f\u00fcphenin\u00a0failin lehine yada aleyhine yenilenmesine kadar devam eden s\u00fcreci ifade eder.<\/p>\n

Ceza muhakemesi hukuku<\/strong>, bu s\u00fcrece\u00a0m\u00fcdahil\u00a0olan ki\u015filerin hak, vazife ve yetkileri ile i\u015flendi\u011fi iddia edilen su\u00e7un ger\u00e7ekte i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fini, i\u015flendi ise kim taraf\u0131nca i\u015flendi\u011fini ve yapt\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n nas\u0131l bitece\u011fini belirlemek amac\u0131yla meydana getirilen ve iddia, m\u00fcdafa ve yarg\u0131lama niteli\u011findeki bir tak\u0131m faaliyetten olu\u015fan bir hukuk dal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

<\/span>Ceza hukuku ilkeleri nedir?<\/span><\/h2>\n

Ceza hukukunun genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f ilkeleri<\/strong>\u00a0\u015funlard\u0131r:<\/p>\n

    \n
  1. Kabahat\u00a0ve cezada kanunilik ilkesi<\/li>\n
  2. \u0130darenin d\u00fczenleyici i\u015flemleriyle kabahat ve ceza konulamamas\u0131,<\/li>\n
  3. Kabahat tan\u0131mlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131 (belirlilik ilkesi),<\/li>\n
  4. \u00d6rf ve adetle kabahat ve ceza konulamamas\u0131,<\/li>\n
  5. K\u0131yas yasa\u011f\u0131,<\/li>\n
  6. Ceza kanunlar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi yasa\u011f\u0131.<\/li>\n<\/ol>\n

    Hukuk devletinin en m\u00fchim \u00f6zelliklerinden birisi de, vatanda\u015f\u0131 devletin hazz\u0131 muamelelerine kar\u015f\u0131 korumas\u0131z b\u0131rakmamakt\u0131r. Bu korumay\u0131 elde eden ilkelerin ba\u015flang\u0131c\u0131nda su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi gelir. Bu ilke gere\u011fince devlet, hangi fiillerin\u00a0kabahat\u00a0te\u015fkil etti\u011fini ve bu fiillerin i\u015flenmesi h\u00e2linde ne t\u00fcr yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ncesinden belirlemelidir.<\/p>\n

    Bu yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir taraftan devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenmek suretiyle ceza hukuku uygulamas\u0131nda bireye kar\u015f\u0131 hazz\u0131 muamelede bulunmas\u0131 \u00f6nlenmi\u015f olacak, \u00f6teki taraftan ki\u015filerin hangi fiillerin kabahat say\u0131larak yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rerek hareket etmeleri sa\u011flanm\u0131\u015f olacakt\u0131r. B\u00f6ylece bireyler, kabahat te\u015fkil etmeyen bir fiili i\u015flemedikleri s\u00fcrece bir ceza tehdidiyle kar\u015f\u0131la\u015fmama g\u00fcvencesine kavu\u015facaklard\u0131r. Bu y\u00fczden kanunilik ilkesi, ki\u015finin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r.<\/p>\n

    <\/span>Su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi<\/span><\/h3>\n

    Anayasan\u0131n 38. ve 5734 say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 2. maddesinde yer edinen su\u00e7ta kanunilik ilkesi gere\u011fince, esasen haks\u0131zl\u0131k te\u015fkil eden fiillerden hangilerinin kabahat te\u015fkil etmi\u015f oldu\u011fu kanunda g\u00f6sterilmelidir. Kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a kabahat saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiilden dolay\u0131 hi\u00e7 kimseye ceza verilemez. Gene kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a cezay\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 bir ni\u00e7in olarak kabul etmedi\u011fi bir husustan dolay\u0131 da kimsenin cezas\u0131 art\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n

    Kanunilik ilkesinin, idarenin d\u00fczenleyici i\u015flemleriyle kabahat ve ceza konulamamas\u0131, kabahat tan\u0131mlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131 (belirlilik ilkesi) \u00f6rf ve adetle kabahat ve ceza konulamamas\u0131, k\u0131yas yasa\u011f\u0131 ve ceza kanunlar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi yasa\u011f\u0131 olmak suretiyle \u00e7e\u015fitli neticeleri vard\u0131r.<\/p>\n

    Kanunilik ilkesi gere\u011fince, kanun koyucuya y\u00fcklenen \u00f6teki bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck,\u00a0kabahat\u00a0te\u015fkil eden fiiller kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanmal\u0131d\u0131r. Kanunda yer edinen kabahat tan\u0131mlar\u0131, a\u00e7\u0131k ve se\u00e7ik olmal\u0131, her insan\u0131n anlayabilece\u011fi \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r (belirlilik ilkesi).<\/p>\n

    Kabahat tan\u0131mlar\u0131nda de\u011fi\u015fik anlamlara gelen, belirsiz ve olduk\u00e7a kapsaml\u0131 terimler kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Hangi insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kabahat olu\u015fturdu\u011funun kanun metninden olduk\u00e7a a\u00e7\u0131k bir halde hepimiz taraf\u0131nca anla\u015f\u0131labilir olmas\u0131, ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan m\u00fchim bir g\u00fcvence olu\u015fturmaktad\u0131r. Ki\u015filer bu sayede hangi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kabahat te\u015fkil etti\u011fini ve cezaland\u0131r\u0131labilir bulundu\u011funu \u00f6ng\u00f6rebilme imk\u00e2n\u0131na haiz olacaklard\u0131r. Kanunlardaki kabahat tan\u0131mlar\u0131 kafi a\u00e7\u0131kl\u0131kta olmad\u0131\u011f\u0131nda ki\u015filerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri devaml\u0131 tehdit alt\u0131nda kalacakt\u0131r.<\/p>\n

    Bu itibarla \u00f6rf ve \u00e2detin bir fiili kabahat h\u00e2line getirme, kabahat olan bir fiili kabahat olmaktan \u00e7\u0131kartma yada kabahat te\u015fkil eden bir fiilin cezas\u0131n\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rma g\u00fcc\u00fc bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

    <\/span>K\u0131yas yasa\u011f\u0131<\/span><\/h3>\n

    TCK\u2019n\u0131n 2\/3 f\u0131kras\u0131nda \u201cKanunlar\u0131n kabahat ve ceza i\u00e7eren h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131nda k\u0131yas yap\u0131lamaz.\u201d denilmi\u015ftir.\u00a0K\u0131yas yasa\u011f\u0131<\/strong>\u00a0gere\u011fince, kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a kabahat olarak tan\u0131mlanmayan bir eylem, kanunda kabahat olarak tan\u0131mlanan bir fiile baz\u0131 y\u00f6nlerden benzerlik g\u00f6sterdi\u011finden bahisle o fiile ili\u015fkin kabahat tan\u0131m\u0131 kapsam\u0131nda cezaland\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n

    Bir fiil toplum d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan ne kadar rahats\u0131z edici ve katlan\u0131lmaz olursa olsun, kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a kabahat olarak tan\u0131mlanmad\u0131k\u00e7a bu fiili i\u015fleyen ki\u015fiye ceza verilemez. Bir ba\u015fka deyi\u015fle ceza hukukunda h\u00e2kimin k\u0131yas y\u00f6ntemiyle kanundaki bo\u015fluklar\u0131 doldurma ve kabahat ihdas etme yetkisi bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

    Belirtmek gerekir ki k\u0131yas yasa\u011f\u0131, kabahat ve ceza i\u00e7eren normlar\u0131n yorumlanmas\u0131n\u0131 kapsamaz. Ceza hukukunda yasak olan k\u0131yas olup, yorum de\u011fildir. Zira yorum, k\u0131yastan de\u011fi\u015fik bir kavramd\u0131r. Yorum, bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn esas fikrini, kanun koyucunun ger\u00e7ek iradesini ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in meydana getirilen fikri faaliyettir. K\u0131yas ise esas fikrin geli\u015ftirilip, geni\u015fletilerek benzer yeni bir kural meydana getirilmesidir.<\/p>\n

    Bu yaz\u0131m\u0131zda Maddi\u00a0ceza hukuku nedir<\/strong>? Ceza muhakemesi hukuku nedir? Ceza hukukunun ilkeleri nedir? K\u0131yas yasa\u011f\u0131 nedir? Kabahat ve cezada kanunilik ilkesi nedir? sorular\u0131n\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ceza hukuku nedir? Ceza hukuku, esasen haks\u0131zl\u0131k te\u015fkil eden insan davran\u0131\u015flar\u0131ndan hangilerinin\u00a0kabahat\u00a0olarak tan\u0131mlanmas\u0131 icap etti\u011fini, bu davran\u0131\u015flar\u0131n hangi ko\u015fullar alt\u0131nda i\u015flenmesi durumunda kabahat olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 ve kabahat [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":64,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[58],"class_list":["post-133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceza-hukuku","tag-ceza-hukukuceza-hukuku-nedirceza-muhakemesikiyas-yasagikiyas-yasagi-nediristanbul-avukatmaddi-cezamaddi-ceza-hukuku"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/posts\/133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/comments?post=133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/posts\/133\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/media\/64"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/media?parent=133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/categories?post=133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/tags?post=133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}