{"id":132,"date":"2024-03-28T03:07:26","date_gmt":"2024-03-28T00:07:26","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/kusur-nedir\/"},"modified":"2024-03-28T03:07:26","modified_gmt":"2024-03-28T00:07:26","slug":"kusur-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/kusur-nedir\/","title":{"rendered":"Kusur Nedir?"},"content":{"rendered":"<div readability=\"272.55936992725\">\n<div class=\"mkd-post-info\">\n<div class=\"mkd-post-info-author\">\n<p> \t<a class=\"mkd-post-info-author-link\" href=\" \"><br \/>\n \t<\/a>\n<\/div>\n<\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kusur_ne_demek\"><\/span><span id=\"Kusur_ne_demek\">Kusur ne demek?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Kusur ne demek<\/strong>? Hukukta kusur, i\u015fledi\u011fi haks\u0131zl\u0131ktan dolay\u0131 failin k\u0131nanabilmesi anlam\u0131na gelir. Kusur, ceza sorumlulu\u011funun esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan bir m\u00fcessesedir.\u00a0<a href=\"\/ceza-hukuku-nedir\/\">Ceza hukuku<\/a>\u00a0uygulamas\u0131nda kusurluluk esast\u0131r. Ceza hukukunda \u201ceylem olmadan haks\u0131zl\u0131k olmaz, haks\u0131zl\u0131k olmadan kusur olmaz, kusur olmamadan da ceza olmaz\u201d kural\u0131 ge\u00e7erlidir. Bir ki\u015finin kusurlu bulundu\u011funu ileri s\u00fcrebilmek i\u00e7in onun ilk olarak kusur kabiliyetine haiz olmas\u0131 gerekir. Kusur kabiliyeti bulunmayan bir \u015fah\u0131s hukukta kusurlu say\u0131lamaz. Kusurun esas\u0131n\u0131\u00a0kasten yada\u00a0taksirle i\u015flenen bir haks\u0131zl\u0131k olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Ceza hukukuna nazaran kusur,\u00a0<a href=\"\/fail-ne-demek-ceza-hukukunda-fail-nedir\/\">fail<\/a>\u00a0hakk\u0131nda ki\u015fisel k\u0131nama yarg\u0131s\u0131d\u0131r. K\u0131naman\u0131n sebebi ise failin norma uygun davranabilecek, hukuka uygun hareket edebilecek durumda olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, hukuka ayk\u0131r\u0131 davranmas\u0131d\u0131r. Kusur, fail ile fiili aras\u0131ndaki tinsel bir ba\u011flar\u0131 ifade eder. Kusur, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirili\u015f bi\u00e7imi ve unsuru olan\u00a0kast\u00a0ve\u00a0taksirden de\u011fi\u015fik bir kavramd\u0131r.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hukukta_kusurluluk_nedir_Kusur_ne_demek\"><\/span><span id=\"Hukukta_kusurluluk_nedir_Kusur_ne_demek\">Hukukta kusurluluk nedir? Kusur ne demek?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Kusur ne demek<\/strong>? Kusur, failin, hukuka uygun davranma olana\u011f\u0131 varken, hukuka ayk\u0131r\u0131 haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7mesi sebebiyle k\u0131nanmas\u0131d\u0131r. Hareketin ve neticenin ifade etmi\u015f oldu\u011fu de\u011fersizlik haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131n\u0131, zihniyetin de\u011fersizli\u011fi ise kusurun esas\u0131n\u0131 olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Temelinde haks\u0131zl\u0131k yarg\u0131s\u0131 bulunmayan bir kusur yarg\u0131s\u0131ndan s\u00f6z edilemez. Bu a\u00e7\u0131dan, ceza hukukunda cezaland\u0131rman\u0131n esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan kusurun somut bir fiille ba\u011flant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekir. Ceza hukukunun mevzusu olan kusur etik kusur de\u011fil,\u00a0hukuki kusurdur.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kusur_yetenegi_nedir\"><\/span><span id=\"Kusur_yetenegi_nedir\">Kusur yetene\u011fi nedir?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p>Kusurluluktan s\u00f6z edilebilmek i\u00e7in ilk olarak bu ki\u015finin fiili i\u015fledi\u011fi s\u0131rada kusur kabiliyetine haiz olmas\u0131 gerekir.\u00a0<a href=\"https:\/\/www.mevzuat.gov.tr\/MevzuatMetin\/1.5.5237.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow external\" data-wpel-link=\"external\">T\u00fcrk Ceza Kanunu<\/a>\u2018nda (TCK) kusur kabiliyetine ili\u015fkin belirli bir tarif yoktur. Sadece TCK\u2019n\u0131n ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc (TCK m. 31) ve ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 (TCK m. 32) d\u00fczenleyen maddelerine nazaran kusur kabiliyeti, ki\u015finin i\u015fledi\u011fi fiilin hukuki anlam ve neticelerini idrak etme (idrak etme kabiliyeti) ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 bu do\u011frultuda y\u00f6nlendirme (irade kabiliyeti) kabiliyetidir. Idrak etme kabiliyeti ve irade kabiliyeti kusurun iki unsurudur.<\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hukukta_kusurlulugu_etkileten_haller\"><\/span><span id=\"Hukukta_kusurlulugu_etkileten_haller\">Hukukta kusurlulu\u011fu etkileten haller<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><strong>Kusur ne demek<\/strong>? Hukukta kusurlulu\u011fu etkileyen haller, idrak etme kabiliyetini ortadan kald\u0131ran ve irade kabiliyetini m\u00fchim seviyede etkileyen h\u00e2llerdir.\u00a0 Kusur kabiliyetinin bu iki unsurundan birini etkileyen ve failin kusurlulu\u011funu ortadan kald\u0131ran yada azaltan nedenlere, kusurlulu\u011fu etkileyen h\u00e2ller denir. TCK\u2019da yer edinen kusurlulu\u011fu etkileyen haller \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<ol type=\"1\">\n<li>Hukuka ayk\u0131r\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 bir emrin yerine getirilmesi (TCK m. 24\/2-4),<\/li>\n<li>Zorunluluk hali dolay\u0131s\u0131yla ki\u015finin irade kabiliyetinin etkilenmesi (TCK m. 25\/2, 92, 99, 147),<\/li>\n<li>Hukuka uygunluk sebeplerinden\u00a0me\u015fru m\u00fcdafaan\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n co\u015fku, korku ve tela\u015f sebebiyle a\u015f\u0131lmas\u0131 (TCK m. 27\/2),<\/li>\n<li>Cebir ve tehdit dolay\u0131s\u0131yla ki\u015finin irade kabiliyetinin etkilenmesi (TCK m. 28),<\/li>\n<li>Haks\u0131z tahrik (TCK m. 29)<\/li>\n<li>Kusurlulu\u011fu etkileyen hata (TCK m. 30\/3-4),<\/li>\n<li>Ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc (TCK m. 31),<\/li>\n<li>Sa\u011f\u0131r ve dilsizlik (TCK m. 33),<\/li>\n<li>Ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 (TCK m. 32),<\/li>\n<li>Ge\u00e7ici nedenler, alkol ve uyu\u015fturucu madde tesirinde olma (TCK m. 34).<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu hallerden bir k\u0131sm\u0131 kusuru tamamen ortadan kald\u0131r\u0131rken bir k\u0131sm\u0131 ise kusurlulu\u011fu bir tek azaltmaktad\u0131r. Kusurun tamam\u0131yla kalkmay\u0131p azald\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde, kusurla orant\u0131l\u0131 ceza prensibi gere\u011fince faile daha azca ceza verilmesi gerekir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Yas_kucuklugu-kusur_ne_demek\"><\/span><span id=\"Yas_kucuklugu-kusur_ne_demek\">Ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc-kusur ne demek<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130nsan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n, toplumun k\u0131ymet yarg\u0131lar\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavrayabilmesi ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 buna nazaran y\u00f6nlendirebilmesi fiziki geli\u015fimle paralel \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kar. Ya\u015f\u0131 ufak bireylerin yeti\u015fkinler benzer bi\u00e7imde hakl\u0131y\u0131 haks\u0131zdan, ger\u00e7e\u011fi yanl\u0131\u015ftan, iyiyi k\u00f6t\u00fcden ay\u0131rt edebilme kabiliyeti bulunmamaktad\u0131r. Fizyolojik geli\u015fimle birlikte ki\u015finin toplumun k\u0131ymet yarg\u0131lar\u0131n\u0131 kavrama kabiliyeti de geli\u015fir. Bu y\u00fczden ki\u015finin kusur kabiliyeti ile ya\u015f\u0131 i\u00e7inde s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya bir ba\u011f vard\u0131r.<\/p>\n<p>TCK\u2019n\u0131n 6\/1 f\u0131kras\u0131na nazaran, ceza kanunlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda \u201c\u00e7ocuk\u201d deyiminden; \u201chemen hemen onsekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f \u015fah\u0131s\u201d anla\u015f\u0131l\u0131r. Keza 5395 say\u0131l\u0131 \u00c7ocuk Koruma Kanunu\u2019nun 3. maddesine nazaran de \u00e7ocuk, daha erken ya\u015fta ergin olsa dahi onsekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f \u015fah\u0131s olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015f k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kusur kabiliyeti \u00fcst\u00fcne tesiri TCK\u2019n\u0131n 31. maddesinde \u00e7ocuklar \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131larak ve her ya\u015f kategorisi kusur y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131 bir sistem \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Ya\u015f\u0131n kusur kabiliyeti \u00fcst\u00fcndeki tesiri onsekiz ya\u015f\u0131n tamamlanmas\u0131na kadar kabul edilmi\u015ftir. Bu ya\u015ftan sonras\u0131nda, ya\u015f\u0131n ceza sorumlulu\u011fu \u00fcst\u00fcnde bir tesiri yoktur. Ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ceza sorumlulu\u011fu \u00fcst\u00fcndeki tesiri, ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin kurallar \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirmeye do\u011fal olarak tutulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Sagir_ve_dilsizlik-kusur_ne_demek\"><\/span><span id=\"Sagir_ve_dilsizlik-kusur_ne_demek\">Sa\u011f\u0131r ve dilsizlik-kusur ne demek<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>\u0130\u015fitme kabiliyetine do\u011fu\u015ftan haiz olmayan ya da ufak ya\u015fta bu kabiliyeti kaybeden ki\u015filerin konu\u015fma kabiliyeti de geli\u015fememektedir. Bu bak\u0131mdan sa\u011f\u0131r ve dilsiz olan bireylerin kavrama kabiliyeti de yeterince geli\u015fmez.<\/p>\n<p>TCK\u2019n\u0131n 33. maddesine nazaran sa\u011f\u0131r ve dilsizler belli bir ya\u015fa kadar ya\u015f ufakl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere, belli bir ya\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcnde ise ak\u0131l hastalar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlere do\u011fal olarak tutulmu\u015ftur. Sa\u011f\u0131r ve dilsizleri \u00fc\u00e7 grupta incelemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>1- Fiili i\u015fledi\u011fi s\u0131rada hemen hemen on be\u015f ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f olanlar. TCK\u2019n\u0131n 31\/1 f\u0131kras\u0131na nazaran bunlar hakk\u0131nda on iki ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f olan ufakl\u0131klara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.<\/p>\n<p>2- Fiili i\u015fledi\u011fi s\u0131rada onbe\u015f ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f sadece onsekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f olanlar. TCK\u2019n\u0131n 31\/2 f\u0131kras\u0131na nazaran bunlar hakk\u0131nda 12-15 ya\u015f aras\u0131ndaki ufakl\u0131klara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.<\/p>\n<p>3- Fiili i\u015fledi\u011fi s\u0131rada onsekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f sadece yirmibir ya\u015f\u0131n\u0131 dolduramam\u0131\u015f olanlar. TCK\u2019n\u0131n 31\/2 f\u0131kras\u0131na nazaran bunlar hakk\u0131nda 15-18- ya\u015f aras\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fcklere ili\u015fkin uygulan\u0131r.<\/p>\n<p>Eylem i\u015flendi\u011fi s\u0131rada 21 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmu\u015f olan sa\u011f\u0131r ve dilsizler kaide olarak tam ceza ehliyetine haiz kabul edilirler.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Akil_Hastaligi\"><\/span><span id=\"Akil_Hastaligi\">Ak\u0131l Hastal\u0131\u011f\u0131<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Kusur kabiliyetini etkileyen sebeplerden bir di\u011feri de ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. \u0130\u015fledi\u011fi eylem sebebiyle kusur isnad\u0131nda bulunabilmek i\u00e7in ki\u015finin aklen s\u0131hhatli bir insan olmas\u0131 da gerekir. Ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131na maruz kalan insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n hukuki anlam ve neticelerini idrak etme kabiliyetinden, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hukuka nazaran y\u00f6nlendirme kabiliyetinden yoksun olabilir. Ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tesirinde kalm\u0131\u015f olarak <a href=\"\/suc-nedir-ceza-hukukunda-suc-ne-anlama-gelir\/\">su\u00e7<\/a> te\u015fkil eden bir fiili i\u015fleyen ki\u015finin kusur kabiliyetinin olmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilir.<\/p>\n<p>Ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131, ki\u015finin idrak etme yada irade kabiliyetini etkileyen ruhsal bozukluklard\u0131r. Ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131n\u0131n hangileri oldu\u011fu ve bunlar\u0131n \u015fah\u0131s davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fcst\u00fcndeki tesirleri t\u0131bb\u0131n konusunu olu\u015fturur. Bu kapsamda TCK\u2019da ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131 tek tek say\u0131lmam\u0131\u015f ve bir tek ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n kusur kabiliyetini etkileyen bir sebep oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir (TCK m. 32). \u015eunlar ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131na \u00f6rnek olarak verilebilir: \u015eizofreni, paranoya, melankoli, engel, histeri, sar\u2019a (epilepsi), zek\u00e2 gerili\u011fi, kleptomani (h\u0131rs\u0131zl\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131), ya\u015fl\u0131l\u0131k bunakl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>Kusur kabiliyeti \u00fcst\u00fcnde tesir eden ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n fiilin i\u015flendi\u011fi s\u0131rada mevcut olmas\u0131 gerekir. Fiilin icras\u0131ndan sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kacak bir ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ceza sorumlulu\u011funa bir tesiri olmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bu mevzuda ilk belirlenecek husus, ki\u015finin su\u00e7 te\u015fkil eden fiili i\u015fledi\u011fi s\u0131rada ak\u0131l hastas\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. E\u011fer ak\u0131l hastas\u0131 ise ikinci olarak belirlenecek husus, bu hastal\u0131\u011f\u0131n genel olarak ki\u015finin davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fcst\u00fcnde ne t\u00fcr etkilerinin olabilece\u011fidir. Son olarak ise bu hastal\u0131\u011f\u0131n somut vakada ki\u015finin idrak etme ve irade kabiliyeti \u00fcst\u00fcnde hangi oranda tesir etmi\u015f oldu\u011fu tespit edilecektir.<\/p>\n<p>\u0130lk iki ara\u015ft\u0131rma ve tespit t\u0131p biliminin mevzusu olup, psikiyatri biliminin verileri \u00e7er\u00e7evesinde uzman hekimler taraf\u0131nca yap\u0131lacakt\u0131r. Sadece ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut vaka a\u00e7\u0131s\u0131ndan ki\u015finin idrak etme ve irade kabiliyeti \u00fcst\u00fcndeki tesirini belirlemek h\u00e2kime ili\u015fkin bir g\u00f6revdir.<\/p>\n<p>Ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ki\u015finin t\u00fcm fiilleri \u00fcst\u00fcnde idrak etme yada irade kabiliyeti \u00fcst\u00fcnde tesiri olmayabilir. Maruz kal\u0131nan ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ki\u015finin i\u015flemi\u015f bulunmu\u015f oldu\u011fu somut eylem a\u00e7\u0131s\u0131ndan idrak etme yada irade kabiliyetini etkilemesi gerekmektedir. Mesela kleptomani hastas\u0131 birinin k\u0131ymeti azca olan \u015feylere y\u00f6nelik i\u015fledi\u011fi h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7unda irade kabiliyetinin olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir sadece <a href=\"\/kasten-yaralama-sucu\/\">kasten yaralama<\/a> yada \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015flemesi halinde irade kabiliyetinin olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n<p>Bir insan e\u011fer ak\u0131l hastas\u0131ysa hukuksal olarak m\u00fchim olan husus, ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ki\u015finin idrak etme ve irade kabiliyeti \u00fcst\u00fcndeki tesirinin iyi mi ger\u00e7ekle\u015fti\u011finin tespit edilmesidir. Bu a\u00e7\u0131dan ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n kusur kabiliyeti \u00fcst\u00fcndeki tesirleri bir derecelendirmeye do\u011fal olarak tutulur. Ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n kusur kabiliyetini t\u00fcm\u00fcyle ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ya da azaltt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>TCK\u2019n\u0131n 32. maddesinde ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n kusur kabiliyeti \u00fcst\u00fcndeki tesiri \u015f\u00f6yleki grupland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1- Bu fiilin hukuki anlam ve neticelerini idrak etme kabiliyetini ortadan kald\u0131r\u0131r,<\/p>\n<p>2- Bu fiille ilgili olarak davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirme kabiliyetini ortadan kald\u0131r\u0131r yada m\u00fchim seviyede azalt\u0131r,<\/p>\n<p>3- Bu fiille ilgili olarak idrak etme kabiliyetini etkilememekle birlikte, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirme kabiliyetini azaltm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gecici_nedenler\"><\/span><span id=\"Gecici_nedenler\">Ge\u00e7ici nedenler<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Baz\u0131 ge\u00e7ici nedenler de aynen ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 benzer bi\u00e7imde devaml\u0131l\u0131k g\u00f6stermemesine ve ge\u00e7ici olarak ki\u015finin idrak etme ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirme kabiliyeti \u00fcst\u00fcnde tesir eder. Ge\u00e7ici sebeplerin kesinlikle patolojik bir nedenden kaynaklanmas\u0131 ko\u015ful de\u011fildir. Bu y\u00fczden ge\u00e7ici sebeplerin hangi h\u00e2llerden olu\u015ftu\u011funun evvelinde tespiti m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ge\u00e7ici nedenler bak\u0131m\u0131ndan m\u00fchim olan ki\u015finin ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n i\u00e7inde bulun\u00addu\u011fu durumun ge\u00e7ici olarak idrak etme yada davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirme kabiliyeti\u00adni ortadan kald\u0131rmas\u0131 ya da m\u00fchim derecede azaltmas\u0131d\u0131r. Ge\u00e7ici nedenlere \u015funlar \u00f6rnek verilebilir: \u0130stemeden alkol yada uyu\u015fturucu madde alma, alev ate\u015f hastal\u0131k, zehirlenme, uyku h\u00e2li, gebelik sonras\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan psikozlar, diyabet.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Hukuka_aykiri_ve_fakat_baglayici_bir_emrin_yerine_getirilmesi\"><\/span><span id=\"Hukuka_aykiri_ve_fakat_baglayici_bir_emrin_yerine_getirilmesi\">Hukuka ayk\u0131r\u0131 ve fakat ba\u011flay\u0131c\u0131 bir emrin yerine getirilmesi<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Hukuka ayk\u0131r\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 emrin yerine getirilmesi TCK\u2019n\u0131n 24. maddesinde kusurlulu\u011fu ortadan kald\u0131ran bir ni\u00e7in olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. Kamusal hizmetlerin y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmesi, kamu g\u00f6revlileri i\u00e7inde bel\u00adli bir hiyerar\u015fik yap\u0131lanmay\u0131 gerektirir.<\/p>\n<p>Hiyerar\u015fik yap\u0131 gere\u011fince ast, \u00fcst\u00fcn emrine itaate mecburdur. Astlar, \u00fcst\u00fcn emirlerini geciktiril\u00admeden yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Hiyerar\u015fik yap\u0131 i\u00e7inde amirin memura verdi\u011fi buyruk hukuka uygunsa bu \u015fekilde bir emrin yerine getirilmesi de hukuka uygun olacakt\u0131r. TCK\u2019n\u0131n 24\/1 f\u0131kras\u0131na nazaran emri yerine getiren bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6revin ifas\u0131 hukuka uygunluk sebebi s\u00f6z mevzusu olacakt\u0131r. Hukuka uygun emrin yerine getirilmesi, kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yerine getirilmesi benzer bi\u00e7imde de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n<p>Sadece hukuka ayk\u0131r\u0131 olmakla birlikte ba\u011flay\u0131c\u0131 bir buyruk s\u00f6z mevzusu oldu\u011funda bu \u015fekilde bir emrin yerine getirilmesi, emri yerine getiren i\u00e7in bir hukuka uygunluk sebebi olu\u015fturmaz. Hukuka ayk\u0131r\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 bir emri veren g\u00f6revli kalmaya devam eder. Eylem de hukuka ayk\u0131r\u0131 olma vasf\u0131n\u0131 korur. Verilen buyruk hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu taktirde yerine getirilmesi durumunda yerine getirenin g\u00f6revli tutulamamas\u0131 bir hukuka uygunluk sebebinin bulunmas\u0131ndan kaynaklanmaz. Yerine getirenin g\u00f6revli tutulmamas\u0131 emri yerine getirenin i\u00e7inde bulunmu\u015f oldu\u011fu hiyerar\u015fik ili\u015fki sebebiyle kusurlulu\u011funun etkilenme\u00adsinden olu\u015fur. Hukuk devletinde \u201ckanunsuz emrin\u201d bir hukuka uy\u00adgunluk sebebi olarak kabul\u00fc m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zorunluluk_Hali\"><\/span><span id=\"Zorunluluk_Hali\">Zorunluluk H\u00e2li<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>Kusurluluk \u00fcst\u00fcnde tesir olu\u015fturan durumlardan biri de TCK\u2019n\u0131n 25\/2 f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f olan zorunluluk h\u00e2lidir. TCK\u2019n\u0131n 25. maddesine nazaran kendisine ya da ba\u015fkas\u0131na ili\u015fkin olan bir hakka y\u00f6nelik olan, isteyerek sebep olmad\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka bir \u015fekilde de korunma imk\u00e2n\u0131 olmayan a\u011f\u0131r ve muhakkak bir tehlikeden kurtulma ya da ba\u015fka birini kurtarma zorunlulu\u011fuyla ve tehlikenin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile mevzusu ve kullan\u0131lan ara\u00e7 i\u00e7inde orant\u0131 bulunmak \u015fart\u0131 ile i\u015flenen fiillerden dolay\u0131 fail cezaland\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Zorunluluk h\u00e2linde, ki\u015finin gerek kendisine gerekse \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir \u015fahsa ili\u015fkin bir hakka y\u00f6nelik tehlikeyi bertaraf etmek i\u00e7in mevzuyla ilgisi olmayan bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131 bir su\u00e7 i\u015fle\u00admektedir. Zorunluluk h\u00e2li \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen bu eylem me\u015fru say\u0131lmaz. Sadece belli ko\u015fullar alt\u0131nda mazur g\u00f6r\u00fclebilir. Zorunluluk h\u00e2linde kalan \u015fah\u0131s, a\u011f\u0131r ve muhakkak bir \u00e7ekince kar\u015f\u0131s\u0131nda hukukun gerektirdi\u011fi \u015fekilde davranamaz, hukukun istedi\u011fi \u015fekilde irade olu\u015f\u00adturmas\u0131 kendisinden beklenemez. Bu ki\u015finin i\u00e7inde bulunmu\u015f oldu\u011fu ko\u015fullar sebebiyle haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tercih etmesi, do\u011frusu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015finin hakk\u0131n\u0131 ihlal etmesi sebebiyle k\u0131nanabilirli\u011fini tamamen ortadan kald\u0131rmakta yada azaltmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>TCK\u2019daki zorunluluk h\u00e2line ili\u015fkin d\u00fczenleme genel yarg\u0131 niteli\u011findedir ve kaide olarak t\u00fcm su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erlidir. Bununla beraber TCK\u2019da yer edinen baz\u0131 su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131 bir zorunluluk h\u00e2line yer verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. TCK\u2019n\u0131n ayr\u0131 bir zorunluluk h\u00e2line yer verilen su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan, 25\/2 f\u0131kras\u0131 yerine ilgili su\u00e7a ili\u015fkin hususi d\u00fc\u00adzenleme g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. TCK\u2019n\u0131n 91. maddesinde d\u00fczenlenen organ yada dokunun maddi \u00e7\u0131kar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sat\u0131lmas\u0131, sat\u0131n al\u0131nmas\u0131 su\u00e7u a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu \u015fekilde bir d\u00fczenleme mevcuttur.<\/p>\n<p>Zorunluluk halinin var bulundu\u011funun kabul\u00fc i\u00e7in belli \u015fartlar gerekmektedir. Bu \u015fartlar \u00f6zetlemek gerekirse \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>1- Zorunluluk h\u00e2li bir tehlikenin mevcut oldu\u011fu h\u00e2ller bak\u0131m\u0131ndan s\u00f6z mevzusu olabilir.<\/p>\n<p>2- \u00c7ekince a\u011f\u0131r ve muhakkak olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>3- \u00c7ekince ki\u015finin kendisine ya da ba\u015fkas\u0131na ili\u015fkin bir hakka y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>4- Tehlikeye bilerek sebebiyet verilmemi\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>5- Tehlikeden ba\u015fka suretle korunmak m\u00fcmk\u00fcn olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>6- \u00c7ekince ile korunma i\u00e7inde bir orant\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mesru_savunmada_sinirin_heyecan_korku_ve_telas_sebebiyle_asilmasi\"><\/span><span id=\"Mesru_savunmada_sinirin_heyecan_korku_ve_telas_nedeniyle_asilmasi\">Me\u015fru savunmada s\u0131n\u0131r\u0131n heyecan, korku ve tela\u015f sebebiyle a\u015f\u0131lmas\u0131<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p>CMK\u2019n\u0131n 223\/3-c bendine nazaran hukuka uygunluk sebebi olan me\u015fru savunmada (TCK 27\/2) s\u0131n\u0131r\u0131n co\u015fku, korku ve tela\u015f ne\u00addeniyle a\u015f\u0131lmas\u0131 da kusurlulu\u011fu etkileyen \u00f6teki bir durumdur. Me\u015fru savunma h\u00e2linde fiilin hukuka uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in h\u00fccum ile m\u00fcdafa i\u00e7inde bir orant\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 gerekir. Bu orant\u0131da s\u0131n\u0131\u00adr\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda, a\u015fan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn olu\u015fturdu\u011fu eylem a\u00e7\u0131s\u0131ndan art\u0131k hukuka uygunluktan s\u00f6z edilemez.<\/p>\n<p>Baz\u0131 durumlarda, me\u015fru savunmada h\u00fccum ile m\u00fcdafa aras\u0131ndaki orant\u0131,\u00a0me\u015fru savunma\u00a0\u00e7er\u00e7evesinde hareket eden ki\u015finin co\u015fku, korku ve tela\u015fa kap\u0131lmas\u0131ndan dolay\u0131 a\u015f\u0131labilir. Me\u015fru savunman\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n fail taraf\u0131nca co\u015fku, korku ve tela\u015f sebebiyle a\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda bu \u015fah\u0131s mazur g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve cezaland\u0131r\u0131lmaz. Failin sald\u0131r\u0131y\u0131 tek bir yumrukla savu\u015fturmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu bir vakada, olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirili\u015f bi\u00e7iminden meydana gelen korkuya kap\u0131larak silah\u0131n\u0131 kullan\u0131m\u0131 ve ate\u015f etmesi bu duruma \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131m\u0131zda sizlere\u00a0<strong>kusur edir<\/strong>? Kusur ne demek? Hukukta kusurluluk ne demek? Kusurluluk nedir? Kusur karinesi nedir? Hukukta kusur nedir? sorular\u0131n\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kusur ne demek? Kusur ne demek? Hukukta kusur, i\u015fledi\u011fi haks\u0131zl\u0131ktan dolay\u0131 failin k\u0131nanabilmesi anlam\u0131na gelir. Kusur, ceza sorumlulu\u011funun esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan bir m\u00fcessesedir.\u00a0Ceza hukuku\u00a0uygulamas\u0131nda kusurluluk esast\u0131r. Ceza<span class=\"excerpt-hellip\"> [\u2026]<\/span><\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":64,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[57],"class_list":["post-132","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ceza-hukuku","tag-hukukta-kusurkusurkusur-ne-anlama-gelirkusur-ne-demekkusur-nedirkusur-yetenegi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/posts\/132","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/comments?post=132"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/posts\/132\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/media\/64"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/media?parent=132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/categories?post=132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ismailbor.av.tr\/jsonlar\/wp\/v2\/tags?post=132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}